10 zł 2014 r. – Leszek Biały – brakteat, Historia Monety Polskiej

10 zł 2014 r. – Leszek Biały – brakteat, Historia Monety Polskiej

Srebrna moneta kolekcjonerska o nominale 10 zł wyemitowana przez NBP w ramach serii "Historia Monety Polskiej"  nawiązująca do brakteata wybitego przez Leszka Białego (ur. 1184/1185, zm. 1227, książę dzielnicowy 1194-1227). Oryginalny brakteat ma średnicę 15,2 mm i masę 0,13g.

Nominał: 10 zł
Stop/próba: Ag 925
Masa: 14,14 g
Wymiary: 32,00 mm
Stempel: lustrzany
Nakład: do 20 tys.
Data wprowadzenia do obiegu: grudzień 2014

10 zł 2014 r. – Leszek Biały – brakteat, Historia Monety Polskiej
Ocena: 5, głosów: 2

10 zł 2014 r. – Mieszko III – brakteat, Historia Monety Polskiej

10 zł 2014 r. – Mieszko III – brakteat, Historia Monety Polskiej

Srebrna moneta kolekcjonerska o nominale 10 zł wyemitowana przez NBP w ramach serii "Historia Monety Polskiej"  nawiązująca do brakteata wybitego przez Mieszka III (ur. 1122-1125, zm. 1202, książę dzielnicowy / senior 1138-1202). Oryginalny brakteat ma średnicę 15,3 mm i wagę 0,12 g.

Nominał: 10 zł
Stop/próba: Ag 925
Masa: 14,14 g
Wymiary: O 32,00 mm
Stempel: lustrzany
Nakład: do 20 tys.
Data wprowadzenia do obiegu: wrzesień 2014

10 zł 2014 r. – Mieszko III – brakteat, Historia Monety Polskiej
Ocena: 5, głosów: 2

Monety z czasów Kazimierza – brakteat

Od wstąpienia Mieszka III Starego na krakowski tron w 1173 r. zaczyna się w Polsce właściwa epoka brakteatowa. Rynek pieniężny opanowują wówczas monetki wybijane na cienkiej, srebrnej blasze tylko jednym stemplem (na jednej stronie powstawał wówczas wypukły pozytyw, na drugiej wklęsły negatyw tego samego wyobrażenia), charakteryzujące się dużą różnorodnością typów ikonograficznych. Ciekawym przykładem
z grupy tzw. brakteatów płaskich jest egzemplarz z popiersiem władcy w koronie i w spiętym płaszczu oraz legendą DVX CAZIMI[RVS]. Uważa się go powszechnie za emisję Kazimierza Sprawiedliwego (1177– 1194) i jest to jedna z dwóch pewniej przypisywanych temu księciu monet.

Nie samo ujęcie władcy, ale atrybuty, w które został zaopatrzony, zasługują tutaj na szczególną uwagę. Zastanawia przede wszystkim nakrycie głowy – większość badaczy przypuszcza, że jest to korona, nie można jednak wykluczyć, że mamy tutaj do czynienia z książęcą mitrą. Jeśli jednak pozostaniemy przy koronie, to zaraz musimy spytać, czy jest to korona królewska, czy też książęca, w której elementy na obręczy (tzw. kwiatony) są niższe. Jak widzimy, rozgałęziające się w górnej części kwiatony są tutaj szczególnie wysokie, co może sugerować, że władca ma na głowie właśnie koronę królewską. Czy zatem jest to insygnium roszczeniowe, wskazujące nie na stan faktyczny, ale zamierzenia i ambicje krakowskiego księcia? Czy może taką koronę Kazimierz jako książę zwierzchni nosił w rzeczywistości? Na razie musimy poprzestać na domysłach.
Trzeba tu również zwrócić uwagę na bardzo wyraźnie wyobrażony płaszcz. Wręczenie płaszcza wraz z naramiennikami i pierścieniem było jednym z etapów procesu ustanawiania nowego króla. Specjalne wyeksponowanie tego elementu mogło zatem podkreślać wysoką pozycję przedstawionej na stemplu osoby, wskazując na jej status księcia zwierzchniego, chociaż zaznaczyć trzeba, że płaszcz pojawia się także na monetach innych władców piastowskich. Tak reprezentacyjne ujęcie mogłoby sugerować, że jest to brakteat wybity przez Kazimierza Sprawiedliwego krótko po objęciu rządów w Krakowie w 1177 r.

Polecamy wystawę numizmatyczną NBP – stała wystawa numizmatyczna prezentująca historię polskich banknotów i monet – Warszawa, centrala NBP, ul. Świętokrzyska 11/21

Wykorzystano materiały promocyjne NBP – “Historia pieniądza polskiego” autorstwa Witolda Garbaczewskiego.

Monety z czasów Kazimierza – brakteat
Ocena: 5, głosów: 2